"Moet je schrijver-schrijver zijn om de Nobelprijs literatuur te winnen?"

Foto: HBvL

Draaien Faulkner, Kipling, Mann en Yeats zich broederlijk en klokgewijs om in hun graf nu Bob Dylan de Nobelprijs literatuur heeft gekregen? Ik mag hopen van wel, van plezier dan wel. Of Dylan die prijs verdient, daar kunnen weinigen onder ons echt over oordelen. Maar het gaat hier meer over de volta van het comité dan over Dylan zelf. Moet je schrijver-schrijver zijn om de prijs te winnen, of kan singer-songwriter ook? En moet dat geschrijf op papier, of kan het ook ‘blowen in the wind’, mag het als graffiti op een muur? Dat kan, liet het comité vorige week weten.

Los daarvan, Bob Dylan heeft niet voor niets al een Pulitzerprijs op zijn curriculum vitae staan. Sommige van zijn teksten zijn poésie pure. Luister naar Blood on the Tracks en sterf!
Met Dylans muziek ben ik geboren en ben ik groot geworden. En dat is de verdienste van mijn grote broer Jan. De man met de muziekinstallatie in de kamer naast de mijne. De grote vriendelijk reus wiens muziek door mijn kamermuur ging als een mes door een pakje Hollandse boter. Ze resoneren nog altijd in die muur: flarden Bob Dylan en Neil Young, de twee goden die toen elke huiskamer opfleurden. Maar ook vleugjes Boudewijn de Groot, de Nederlandstalige halfgod.
En toen ik zelf met gitaar, mondharmonica en de jongens de straat op trok om Sint-Truiden op haar grondvesten te doen daveren, was het natuurlijk met Dylan & co. Met drie nummers die parate kennis hoorden te zijn van iedereen die er bij wilde horen, bij deze veranderende tijden: Streets of London, Blowin’ in the Wind en House of the Risin’ Sun. Dylan was de legendarische zanger die in interviews weigerde te antwoorden en die in video’s enkel woorden liet zien op papier. Hij was, voor jonge, wilde gasten, de max. De woordentovenaar.
Dat hij nu de Nobelprijs krijgt, is opnieuw een teken van times are a-changin’, de kantelende tijdsgeest. Mengvormen zijn aan de orde. Het inkruisen van disciplines kondigt de nieuwe tijden aan. Logisch dat dit eerst instabiliteit veroorzaakt. Een opgemaakt bed wordt eerst geschud.
Er was een tijd dat enkel mannen prijzen kregen, daarna kwamen de vrouwen, groepen en nu volgen andere vernieuwers. Dat is evolutie. Up the road, around the bend/ Heart burnin’, still yearnin’.

Door Koen Vanmechelen