Undercoverreportage legt pijnpunten in commerciële woonzorgcentra bloot: "We betalen ons hier blauw en krijgen niets"

Reclamefilmpjes voor commerciële woonzorgcentra stellen die centra voor als een hemel op aarde, maar de realiteit blijkt minder rooskleurig. Dat is het uitgangspunt van de reportage “Undercover in de zorgfabriek” voor het Eén-programma ‘Pano’, die woensdagavond wordt uitgezonden. Reporter Lina Nasser werkte 10 weken als vrijwilliger in zeven verschillende woonzorgcentra in heel Vlaanderen.

Het zijn niet louter klachten over eten of een boertige verpleegster, maar wel over een minimum aan waardig leven. “We betalen ons hier blauw en krijgen niets”, getuigt een bewoner. “Mocht ik een mooie oude dag hebben, zou ik niet naar euthanasie vragen.” De bevindingen van de reportage staan in schril contrast met wat promovideo’s van zulke commerciële woonzorgcentra beloven. Op basis van die filmpjes zouden de bewoners zich eerder in een resort wanen dan in een rusthuis. De realiteit is echter anders.

Twee maanden lang ging een ‘Pano’-reporter undercover in zeven Vlaamse woonzorgcentra . Ze werkte er als vrijwilliger en sprak er met bewoners en hun familie, werknemers en ex-directeurs. En ze brengt getuigenissen van klokkenluiders voor wie de maat vol is. Ouderen zijn eenzaam, stuk voor stuk.

Vaak wordt een schrijnend personeelstekort aangehaald als de bron van alle onheil, maar wettelijk gezien zijn al die centra in orde. Hoeveel personeel er vrijgemaakt kan worden per bewoner hangt van de zorgbehoevendheid. Hoe minder mobiel en meer zorgbehoevend, hoe meer geld het Riziv vrijmaakt. In realiteit betekent dat er zo’n 2 à 4 personeelsleden per 50 inwoners. De realiteit toont echter dat adequate zorg en de minimumbezetting niet samen gaan. Vaak loopt het personeel zich de benen van onder het lijf, tijd voor een minimum aan sociaal contact is er zelden.

Winstgevende zorg?

Het is ook maar de vraag of zorg en winstbejag samen kunnen gaan. Vaak staan zulke centra niet te springen om meer personeel aan te nemen dan wettelijk verplicht, om zo de winst te maximaliseren. Ook opvallend: grote bedrijven zoals AB Inbev en Jan De Nul, zijn aandeelhouders van commerciële woonzorggroepen.

Uit de reportage blijkt bovendien dat veel bejaarden ondervoed zijn, door de ondermaatse kwaliteit van het eten en het feit dat de patiënten op ongewone momenten moeten eten. “Ze krijgen ontbijt tussen 9 en 9.30 uur, soep om 11 uur, hun middagmaal om 12 uur en hun avondeten om 17 uur. Vaak hebben ze ‘s middags geen honger, terwijl het middagmaal de meest voedzame maaltijd moet zijn”, aldus Huylebroeck.

Door de vergrijzing moeten er volgens de overheid jaarlijks enkele duizenden bedden bijkomen in woonzorgcentra. Omdat daar geen geld voor is, worden de commerciële centra gezien als oplossing, aldus de reportagemakers nog.

Door adm