UZ Brussel maakt met sneetje van vijf centimeter openhartchirurgie overbodig

Bron © BELGA

Links: aortaklepvervanging met een openhartoperatie, rechts met een sneetje Foto: BELGAONTHESPOT

Als eerste ziekenhuis in Vlaanderen en Brussel vervangt het UZ Brussel aortakleppen via een klein sneetje tussen de ribben. Voor dezelfde ingreep moest tot nu het borstbeen geheel of gedeeltelijk worden opengezaagd. De operaties in Brussel zijn reproduceerbaar: in principe zou elk hartchirurgteam in staat moeten zijn zich deze techniek, die aanleerbaar is, eigen te maken.

De hartchirurgen van Brussel gingen de mosterd halen in Italië, waar ze al langer dergelijke operaties uitvoeren en waar de techniek op punt werd gesteld. “Bij ouderen vervingen we een aortaklep al sinds 2013 met een hechtingloze klep”, verduidelijkt dokter Jan Nijs van de dienst Hartheelkunde van het Centrum voor Hart- en Vaatziekten van het UZ Brussel.

Het gebruik van een dergelijke hechtingsloze klep leidt tot een aanzienlijk kortere operatietijd met minder complicaties als gevolg. “Bij die ingrepen werd het borstbeen opengezaagd zodat er een ruimte van 5 à 10 centimeter vrijkwam waar we volledig zicht hadden op het hart. De toegang tot de aortaklep die we sinds begin dit jaar gebruiken is nog kleiner dan bij vervanging van de hechtingloze klep. We maken een klein sneetje van 5 centimeter tussen de ribben van de rechterborstkas, zonder dat we aan de kraakbeenstructuur of de ribben in de borstkas raken. Vervolgens wordt het hart stilgelegd, snijden we de defecte klep weg en vervangen ze door een nieuwe. Patiënten hebben dan niet alleen een veel kleiner litteken, maar vooral ook minder pijn. Omdat revalidatie minder tijd vergt, kunnen ze hun dagelijkse activiteiten sneller hervatten. Ook long- en wondinfecties en de kans op hartfalen komen minder voor en de ingreep gaat met beduidend minder bloedverlies gepaard.”

Vooral voor ouderen minder ingrijpend

Bij andere technieken, die al wel in Vlaanderen worden toegepast, brengt men via de lies een nieuwe hartklep in en laat men de oude gewoon zitten. Het gevolg daarvan kan zijn dat er lekkages ontstaan, dat de verkalking ter plekke verbrokkelt, wat voor problemen kan zorgen. “We verenigen met onze nieuwe operatietechniek de voordelen van de aloude klassieke openhartingrepen, waar de aortaklep werd verwijderd, met de minimaal invasieve techniek, die vooral voor ouderen minder ingrijpend is”, aldus Nijs. “We gaan deze operaties bovendien voortaan ook aan mensen onder 70 jaar aanbieden, omwille van de eerder vermelde voordelen.”

Een vernauwde aortaklep komt vooral voor bij ouderen en mensen met een aangeboren afwijking aan de klep. De vernauwing wordt veroorzaakt door verkalking. De aandoening is in westerse landen de meest voorkomende hartklepafwijking. Door de vernauwing van de aortaklep opent de hartklep niet meer goed. Het hart moet harder werken om het bloed uit het hart via de aorta door het lichaam te pompen. Recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat tijdige vervanging van de vernauwde aortaklep leidt tot een langere overleving en beter verdwijnen van de klachten. Onbehandeld kan het defect leiden tot hartfalen of plotse dood.

De natuurlijke evolutie van de aandoening is relatief snel en uit zich door klachten van vermoeidheid, kortademigheid, druk op de borst, duizeligheid en flauwvallen, maar ze kan ook zonder klachten aanwezig zijn.