Limburgs Landschap - Smeerwortel

Foto: Dirk Ottenburgs

Wellen - Dirk Ottenburghs, medewerker van natuurvereniging Limburgs Landschap vzw, leidt ons rond in de wondere wereld van fauna en flora in de Limburgse natuur.

Ik zie ze tijdens mijn wandelingen opnieuw verschijnen: de witte of paars bloeiende smeerwortels. Soms zit er zelfs een roze tussen. Eentje met denkelijk een witte mama en een paarse papa, of net andersom. Of zou het zo simpel niet zijn?

Smeerwortel is een heel algemene plant in onze natuur. Eentje waar een zich iets wat respecterende plantenspecialist niet echt voor door de knieën gaat tijdens zijn zoektocht naar die zeldzame soorten. Gewoon aanvinken op zijn lijstje en klaar is kees. Maar voor mij is het steevast een reden om, bij een door mij gegidste natuurwandeling, even stil te staan.

Het bleek voor mijn voorvaderen – dan spreek ik van toch een aantal generaties terug – een middel om soepeler door het leven te rollen. De lange penwortel (een lange, smalle wortel die diep de bodem ingaat) bevat een olieachtig goedje dat gebruikt werd om de assen van de karren te smeren. Ahja, zie ik jullie denken, vandaar de naam. Klopt!
Maar deze plant heeft nog een leuke bijwerking. Ooit heb ik gehoord of gelezen, daar ben ik niet meer zeker van, dat als je een bad vult met water en er een nachtje een hoop smeerwortel in laat trekken en er dan een bad in neemt, je weer maagd kan worden. Jawel, je leest het goed.

Toen ik dit verhaal, zoals vaak, ook eens vertelde aan een groep dames die ik begeleide als natuurgids, werd er aandachtig geluisterd. De volgende dag kwam ik terug op de plaats waar ik hun de smeerwortels liet zien. Tot mijn verbazing bleken alle planten netjes afgeplukt. Is dit waar? Even waar als het verhaal dat je je maagdelijkheid kan terugkrijgen in dat bad.

Door Dirk Ottenburgs