COLUMN: Vive La Vie

Zutendaal - Marie-Thérèse Olaerts schrijft een column over het dagelijkse leven in Zutendaal.

Zomerse televisie verguldt onze thuisvakantie. Op Eén wordt het glas geheven op het leven met kunstenaar Koen Vanmechelen. Het leven vieren… met de schaduw van zijn muze, zijn overleden echtgenote. “Doorgaan. Koesteren wat je (nog) hebt!” Ontroerende getuigenis.

Sommigen onder ons zijn levenskunstenaars. Zo ook Bertha Leenaerts. In Gewaai gekend als ‘Bertha van Chang van Grahe’. Haar grote familie noemt haar ‘tant Sie’. Zij mocht onlangs 90 kaarsjes uitblazen. Dat was echt een grote ‘gateau’. Zie je haar blazen… met pretoogjes? Deze positieve levensgenieter wordt met toewijding verzorgd en op handen gedragen door haar kinderen. "Als ’t niet piept, dan kraakt het ,of andersom!" Schaterlachend deelt ze wijsheden. Wel in ’t puurste Ziettendoals. "Gevulde dagen zijn gelukkige dagen!" Bertha beheerst de stiel. Dagelijks amuseert zij zich met het knippen en plakken van nieuwsberichten over ons dorp, die op papier verschijnen. Ze stelt daarmee plakboeken samen, ware ‘schatkamers’ voor de ‘Zutendaalse Heemkring’. Op tafel, naast het goed servies en de koffiekan, pronken haar albums. Die leveren gespreksstof voor uren praatplezier met haar bezoekers. Want haar stem is het instrument dat zij goed bespeelt. Niet kunnen spreken, zou voor Bertha de hel zijn. Je kan bij haar niet ‘in- en uitvliegen’. Tijd maken om samen te ‘reizen’ door haar leven, zoals het was en is in Zutendaal. Helaas mist zij nu de columns in de Buurtkrant. "Online… was datte?" vraagt Bertha. Zij blijft tevreden inplakken, ook postkaarten.

Inwoners konden ook knipwerk doen: ‘Groetjes uit Zutendaal’, uitknipkaarten in het gemeentelijk infoblad de Oosterzon. Bertha heeft die beslist uitgeknipt. Zelf liet ik steken vallen, foei! Wie ga ik blij maken met Zutendaalse groetjes? In de Oosterzon van juni deed burgemeester Ann een nobele oproep: "Verbondenheid is juist in deze moeilijke (corona)tijden zo inspirerend. Zutendaal is een warme gemeente. We mogen elkaar nu zeker niet loslaten. We moeten elkaar omarmen en steunen waar mogelijk. Kijk in je eigen omgeving eens aandachtig om je heen. Stellen je buren het goed? Of kan je hen ergens mee helpen? Durf die vraag te stellen en toon interesse in het welzijn van je medemens. Een klein gebaar kan een wereld van verschil betekenen."

Want het leven vieren, hoe doe je dat als je alleen leeft, sukkelt met je gezondheid? Omtrent diep menselijke behoeften als verbondenheid onthield ik deze gedachte: "Mensen leven in drie cirkels. De eerste cirkel vorm jijzelf met je gezin, je familie. Daarrond is een tweede cirkel: die herbergt je vrienden, beste collega’s, sportmaatjes of clubgenoten. De derde buitencirkel wordt bewoond door kennissen, buren, dorpsgenoten en anderen. Wanneer de eerste cirkel breekt, vangen mensen uit de tweede cirkel je op. Als ook deze cirkel het begeeft, rest nog je derde vangnet. Maar in de allermooiste lente van 2020 werd iedereen ‘opgesloten’ in zijn kleinste kring.

Tijdens die ongenadige lockdown zag ook Hugo zijn buitenwereld krimpen tot zakdoekgrootte. Onze altijd vriendelijke buurtbewoner toonde zich na het overlijden van zijn Jeannine manhaftig moedig. Jaren geleden onderging hijzelf een levensreddende operatie. Hugo overleefde, maar betaalde hiervoor de hoogste prijs. Hij verloor zijn stemgebruik, zou nooit meer kunnen spreken. Zijn sprakeloosheid verlamde anderen in hun omgang met hem. Hugo overwon zichzelf telkens weer en koos ervoor ‘uit zijn kot te komen’. Goed gesoigneerd stapte Hugo voor zijn pintje naar de Klok. Zijn koffietje dronk hij bij Christof in Zutendalertje, zijn glas wijn in de Kapelanij. Altijd glimlachend, duim omhoog, groette hij iedereen. Lof en eer voor alle lieve dorpsgenoten die Hugo aandacht en tijd schonken. Zij overwonnen hun ‘koudwatervrees’ om met hem ‘in gesprek’ te gaan. Zonder woorden, maar met gebarentaal, een stevige handdruk, schouderklopje of een knuffel.

Hugo stierf, niet aan corona, maar door corona. Hij was een spiegel voor ons: waarderen wij wat wij wèl kunnen? Ik droomde hem in ‘de zevende hemel’. Hugo stak zijn duim op en sprak: ‘Vive La Vie!

Door Marie-Thérèse Olaerts