©  REUTERS

Staat nazi-fortuin van 1 miljard dollar al 78 jaar op mysterieuze bankrekening?

Staat er al 78 jaar een nazi-fortuin van naar schatting 1 miljard dollar te sluimeren op één mysterieuze bankrekening? Wat begon als een zoektocht van één man die per ongeluk op een verloren gewaand document stootte, is intussen uitgebreid naar een internationale zoektocht die voorlopig vastloopt op een al even mysterieuze bank.

Michaël TemmermanBron: Bild

We keren even terug naar 1984, naar de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. Tijdens het opruimen van het archief stoot Pedro Filipuzzi, een 20-jarige medewerker van de Banco Nacional de Desarrollo, op een stapel van 500 papieren. Hij bekijkt de vergeelde pagina’s en ziet 12.000 Duitse namen staan. In alfabetische volgorde en vergezeld van geboortedata en een resem geheimzinnige cijfers. Verder op de lijst prijken ook nog betalingen van Duitse bedrijven die in de jaren 30 en 40 van vorige eeuw vestigingen hadden in Argentinië. Vooral van kleinere ondernemingen, maar bijvoorbeeld ook van Thyssen en Rheinmetal.

Filipuzzi besefte het pas vele jaren later, maar de stapel vergeelde papieren bleek een lijst waarvan gedacht werd dat die al in 1943 vernietigd was. Een lijst vol nazi-sympathisanten. Maar ook dan schakelde hij nog geen hulp in. Hij besloot op onderzoek te gaan. Alleen.

Credit Suisse

Dat Argentinië een nazi-verleden heeft, is geen geheim. Niet alleen lieten de autoriteiten toe dat beruchte oorlogsmisdadigers als Adolf Eichmann en Joseph Mengele er na 1945 onderdoken, ook voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden vele Hitler-aanhangers er hun tweede thuis. Vanuit het Zuid-Amerikaanse land konden ze jarenlang ongehinderd financiële hulp bieden aan de nazipartij NSDAP, iets wat ze deden door miljoenen peso’s over te schrijven naar een rekening van de Banco Transatlantico Aleman, een dochteronderneming van Deutsche Bank.

Officieel was dat geld bestemd voor de Duitse Winterhulp, een door de nazi’s opgericht fonds om arme Duitsers bij te staan. Maar niet alle overschrijvingen bereikten de NSDAP, zo ontdekte Filipuzzi. Een groot deel kwam terecht op één rekening van de Schweizerische Kreditanstalt, de voorloper van het huidige Credit Suisse. En die rekening - die volgens het Duitse Bild naar schatting 1 miljard dollar kan bevatten - werd beheerd door Ludwig Freude, een in 1956 overleden Duits-Argentijnse ondernemer én fanatieke nazi.

Filipuzzi nam contact op met de Zwitserse bank en met de nazaten van Freude, maar geen van beiden was bereid om mee te werken en zijn onderzoek liep dood. Pas eind 2019, 35 jaar nadat hij de papieren had ontdekt, maakte hij ze over aan het Simon Wiesenthal Centrum, een internationale mensenrechtenorganisatie die zich toelegt op de strijd tegen antisemitisme en de jacht op nazi-oorlogsmisdadigers. “Wij geloven dat er op de bewuste rekening geld staat dat gestolen werd van slachtoffers van de Holocaust”, aldus een woordvoerder.

Schandalen

Maar ook de advocaten van de mensenrechtenorganisatie vingen tot nu toe bot bij Credit Suisse. “Als ze de gewenste informatie willen bemachtigen”, zo meldde de bank schriftelijk. “Dan moeten ze maar contact opnemen met de internationale rechtbanken.”

Dat Credit Suisse niet meteen inzage geeft, hoeft niet te verbazen. De Zwitserse bankensector staat al eeuwenlang bekend om zijn geheimhouding en gereserveerdheid, en daar komt nog bij dat de bank in het (recente) verleden wel vaker in schandalen verwikkeld raakte. Zo bekende het bedrijf in 2014 nog Amerikaanse burgers te hebben geholpen om belastingen te ontduiken, verkocht het rommelhypotheken tijdens de kredietcrisis en bracht een lek dit jaar nog aan het licht dat Credit Suisse onder meer criminelen en corrupte politici ongestoord liet bankieren. “Terwijl de bank goed op de hoogte was van de gedragingen van betrokken personen”, zo luidde het bij het OCCRP, een journalistieke organisatie gespecialiseerd in georganiseerde misdaad en corruptie.

Intussen werd ook al contact opgenomen met de afstammelingen van de Duitsers en de eigenaren van de bedrijven die vermeld worden op de lijst. Geen van hen wilde echter iets te maken hebben met het geld of met het onderzoek.

Zoektocht uitgebreid

Wat niet wil zeggen dat de zoektocht nu ten einde is. Integendeel zelfs, ondertussen zijn er ook al advocaten uit Buenos Aires, Washington, Berlijn en Zürich op de zaak gesprongen. En ook Credit Suisse zelf is naar eigen zeggen bezig met een grootschalig intern onderzoek. Liefst veertig medewerkers, historici, advocaten en financiële experts zouden in eigen huis naar de geheime rekening op zoek zijn. “Maar tot nu toe hebben we die nog niet gevonden.”

Volgens een advocaat die bekend is met het dossier, is de kans zelfs groot dat dat nooit zal gebeuren. “Als de rekening geopend werd onder de naam van een bedrijf en niet onder die van Ludwig Freude, is het bijna onmogelijk om het account te identificeren.”

LEES OOK

Aangeboden door onze partners

Niet te Missen

Meest Recent