Verdwenen fabrieken in Limburg: van buskruit tot chocolade

Bocholt/Tongeren/Hasselt/Heers -

Limonade, kippen, chocolade, buskruit en zelfs voetbalschoenen. Bijna elk dorp had vroeger zijn eigen fabriek en zowat de helft van de inwoners had er op de een of andere manier wel mee te maken. In de reeks ‘Verdwenen fabrieken’ duiken we vijf keer in de geschiedenis, samen met zij die erbij waren.

Sanne Deferme

1. Poederfabriek Cooppal of PRB in Kaulille (Bocholt)

Harde knallen, gesneuvelde ruiten, plafonds die naar beneden vielen en zware arbeidsongevallen. In Kaulille (Bocholt) keken ze daar tot 1990 niet van op. Poederfabriek Cooppal of PRB produceerde er meer dan honderd jaar lang buskruit. “Je moest wel weten waar je mee bezig was en je moest de machines kennen”, zegt ex-werknemer Jaak Michels (82). “Het was dan ook geen peperkoek dat we maakten.”

Jaak Michels (82) werkte dertig jaar in de poederfabriek. ©  Dick Demey

2. Chocoladefabriek Rosmeulen in Nerem (Tongeren)

Met Florent Rosmeulen had de Tongerse deelgemeente Nerem bij het begin van vorige eeuw haar hoogsteigen Willy Wonka. De chocoladefabriek huisde in een imposant gebouw, ontworpen door Rosmeulen zelf. Het was een van de eerste betonskeletgebouwen in ons land. Vandaag is het een woonproject met hippe lofts.

De chocoladefabriek huisde in een imposant gebouw, ontworpen door Rosmeulen zelf. ©  Karel Hemerijckx

3. Kippenfabriek Plumax of Pingo in Stevoort (Hasselt)

Op het hoogtepunt werden in de Stevoortse kippenfabriek Plumax of Pingo dagelijks 130 tot 140.000 kippen geslacht. “De ingewanden van de kippen werden machinaal verwijderd. Het was mijn taak om in elke kip eens te voelen of alles eruit was”, vertelt Agnes Frees (60), die er vanaf haar 18de werkte. “We hebben daar allemaal vrienden voor het leven gemaakt.”

Op het hoogtepunt werden in de Stevoortse kippenfabriek dagelijks 130 tot 140.000 kippen geslacht ©  rr

4. Voetbalschoenenfabriek Raffa in Rapertingen (Hasselt)

Als we Raffaele Rizzuto (80) mogen geloven, speelde Marco van Basten aan het einde van zijn carrière met Hasseltse voetbalschoenen. Rizzuto had immers tot 2015 een eigen voetbalfabriekje in Rapertingen, met twee personeelsleden. De flamboyante Italiaan gaat er bovendien prat op dat hij een aandeel had in de transfer van Eric Gerets naar AC Milan in 1983.

Raffaele Rizzuto had tot 2015 een eigen voetbalfabriekje in Rapertingen 

5. Limonadefabriek Diricks in Horpmaal (Heers)

In het Heerse Horpmaal brouwde de familie Diricks drie generaties lang limonade. In 1999 werden de kraantjes dichtgedraaid omdat er grote investeringen nodig waren. Toch droomt Katty er soms van om de limonade van haar familie opnieuw op de markt te brengen. “Ik zou de smaak vandaag nog altijd herkennen, want hij had die typische sprankel.”

“We leverden niet alleen onze eigen limonade, ook andere merken en andere soorten drank”, zegt Katty Melon, hier met haar moeder Erita Diricks. ©  Tom Palmaers

Aangeboden door onze partners

Niet te Missen